ပေလာင္ေတြ ဘာေတြလုပ္ကိုင္စားေသာက္လဲ၊ ပေလာင္ရဲ႕ရိုးရာဓေလ့ဘယ္လုိရွိလဲ၊ သူတို႕ကိုးကြယ္တဲ့ဘာသာေတြက ဘာေတြလဲ၊ ပေလာင္အေၾကာင့္တစ္ေစ့တစ္ေစာင့္ကို က်မၾကံဳေတြသမွ်ကို က်မရဲ႕ မိတ္ေဆြေတြကို ဖလွယ္ေပးပါ့မည္။ လက္ဖက္အေၾကာင္းကို က်မျဖတ္သန္းလာတဲ့ အေတြ႕အၾကံေပၚမူတည္ျပီးေတာ့ စာအျဖစ္နဲ႕ က်မမိတ္ေဆြေတြကို ဖလွယ္ေပးခ်င္တယ္။ လက္ဖက္ကိုေတာ့ ပေလာင္လုိ႕ (မ်မ္း) လို႕ေခၚၾကတယ္။ (နီးစပ္ရာအသံထြက္)
တေပါင္းလျပည့္ေက်ာ္အခ်ိန္မွစျပီးေတာ့ မိုးမက်ခင္အထိ ဖူးပြင့္တဲ့လက္ဖက္ကို ေရႊဖီဦး ပေလာင္လုိ (ရူပီ) လက္ဖက္ဟုေခၚဆုိျပီး မိုးခသြားသည့္လက္ဖက္မ်ားကို ခါ့ကန္႕(ရကလာန္) ဟုေခၚၾကတယ္။ လက္ဖက္ရြက္စိမ္းေတြကို လက္ဖက္စို(မ်မ္းအိုမ္း)၊ လက္ဖက္ေျခာက္(မ်မ္းေဟာင္)၊ စက္ေလွာ္အခ်ိဳေျခာက္(မ်မ္းဒါ့) စသည့္ျဖင့္ သူ႕ေက်ာ္ၾကားရာေဒသအလုိက္ လုပ္ကိုင္ၾကတယ္။ က်မတုိ႕နယ္ေတြမွာဆုိရင္ေတာ့ သံုးမ်ိဳးစလံုးလုပ္ကိုင္္ၾကတယ္ ကနဦး စထြက္တဲ့လက္ဖက္ကို အေျခာက္လုပ္ျပီး ထိုေနာက္ တျဖည္းျဖည္းရင့္လာသည့္ရြက္စိမ္းေတြကို က်မတို႕ စက္ေလွာ္အခ်ိဳေျခာက္ေျခာက္လုပ္ၾကတယ္၊ မိုးရာသီမွာ ဖူးပြင့္လာသည့္လက္ဖက္ကို လက္ဖက္စိုအျဖစ္လုပ္ကိုင္ၾကတယ္။
လက္ဖက္ေျခာက္အထြက္ႏွုန္းအေကာင္းဆံုးေဒသျဖစ္ေသာ ကြယ္ဟဲ (အတြင္းေတာင္)၊ အာရမ္း၊ ေတာင္ေက်ာ္ စသည့္ ေဒသဟာ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း နမ့္ဆန္ျမိိဳ႕နယ္တြင္ပါ၀င္သည္။ ခြန္ေဟာက္၊ ပန္နင္း၊ ဟဲခမ္း၊ ဆြတ္ေလြး၊ စသည့္ မုိင္းေငါ့နယ္တစ္၀ိုက္တြင္ စက္ေလွာ္အခ်ိဳေျခာက္ကို အဓိကလုပ္ကိုင္ျပီး နမ့္ဆန္ျမိဳ႕တြင္မွာလဲ တပ္မေတာ္လက္ဖက္ေျခာက္ စက္ရုံၾကီးရွိသည္။ နမ့္ဆန္ျမိဳ႕နယ္ ဇယန္းၾကီးေဒသမွာ လက္ဖက္စိုကို အဓိကလုပ္ေဆာင္ၾကသည္။
ေက်ာက္မဲျမိဳ႕နယ္ တစ္၀ိုက္ရွိ ေက်းရြာမ်ားတြင္လဲ လက္ဖက္ေျခာက္ႏွင့္ လက္ဖက္စိုကို ဦးတည္ျပီး လုပ္ကိုင္ၾကသည္။
လက္ဖက္လုပ္နည္းအေၾကာင္းမ်ားကို ဆက္ရန္ရွိေသးသည္။

